Month: May 2004

D-Day

Hij heeft het er duidelijk later bijgeschreven, vlak boven wat verdacht veel lijkt op een afspraak met zijn (schoon)moeder. In de zak agenda van prins Bernhard uit 1944 staat het in kapitalen genoteerd: 6 juni, D-Day.

Volgende week is het zestig jaar geleden dat geallieerde troepen in groten getale sneuvelden op de stranden van Normandië. Ook die invasie had zijn embedded journalists, al zullen ze toen nog niet zo hebben geheten. Digitaal media-museum Newseum verzamelde een aantal van hun ooggetuigeverslagen. De bijbehorende beelden, gemaakt door ‘s werelds beroemdste oorlogsfotograaf Robert Capa, zijn te vinden op MagnumPhotos.com. De online editie van de Encyclopedia Britannica verzorgt het filmmateriaal.

De zestigste verjaardag van operatie Overlord – de officiële codenaam van de invasie – wordt in Frankrijk en Engeland uitgebreid herdacht. In Nederland, waar de vierde en de vijfde mei al aan slijtage onderhevig zijn, blijft de aandacht beperkt. Alleen het Museum Watersnood 1953 biedt voor de gelegenheid een unieke historische sensatie. Slechts eenmalig kan het publiek een type caisson bezichtigen dat zowel is gebruikt tijdens Overlord als voor het dichten van de dijken in 1953, ‘volkomen leeg, slechts gevuld met het zand gebruikt bij het afzinken’. De thuisblijvers ruimen gewoon een avondje in voor de onvermijdelijke herhaling van The Longest Day of Saving Private Ryan.

Speel je rijk

Hoogste tijd voor een Hollywood remake van Das Experiment. Deze Duitse thriller, waarin een wetenschappelijk rollenspel gierend uit de hand loopt, is gebaseerd op het Stanford Prison Experiment. In 1971 speelden Amerikaanse studenten in een nagebouwde gevangenis een aantal dagen voor bewaker of gevangene. Binnen de kortste keren gingen de ‘bewakers’ zich te buiten aan vernederingen en geweld. Foto’s van het experiment lijken als twee druppels water op die uit de Abu Ghraib-gevangenis. Althans, op de echte foto’s uit Bagdad, niet op de vele plaatjes die onder handen zijn genomen met Photoshop.

Het Prison Experiment moet niet worden verward met het Prisoner’s dilemma, dat eveneens zijn oorsprong vindt aan Stanford University. Dit psychologische model, waarin een rationele keuze juist niet leidt tot het gewenste resultaat, is een klassieker in de speltheorie, de tak van wetenschap die probeert door spelsituaties inzicht te krijgen in menselijk handelen. Op www.speltheorie.nl is het dilemma van de gevangenen in verschillende varianten aan den lijve te ondervinden.

Wie spelletjes zegt, zegt computers, wie denkt aan computers, denkt aan internet. Het web biedt uitgelezen mogelijkheden voor speltheoretische experimenten. Dus werft de VPRO proefpersonen voor een groots opgezet experiment op internet. Hoe dat er precies uit gaat zien, blijft voorlopig geheim. Waarom je volgens de omroep toch mee zou willen doen? Omdat er geld valt te verdienen: ‘Speel je rijk’ op omroep.nl/wetenschap.

OSM

Cyberdating is hot. Er zijn virtuele flirtplekken voor christenen, joden en moslims, voor homo’s, hetero’s en luierfetisjisten. Of je nu op twee wielen rijdt, of op achttien, of je in de in de bak zit of op de Bahama’s, of je op zoek bent naar extra groot, of extra klein, of je De Telegraaf leest, of de Volkskrant; er is een datingsite voor kippetjes en haantjes van elk pluimage.

Reden genoeg voor journalist Ricky Knoop om op zoek te gaan naar succesvolle webversierders. Het resultaat van die queeste is zondagavond te zien in Het geluk van Nederland op Net 3. Ter omlijsting van de uitzending heeft de VPRO een experimentele datingsite in de lucht gebracht. Knoops motto is ‘Diepzinnig maar ook lekker!’, de site wordt gepresenteerd als een ‘MSN voor OSM’, waarbij Ons Soort Mensen staat voor cultureel progressief, het slag mensen waarmee de VPRO zich graag afficieert. Sommige reacties van deelnemers doen echter vermoeden dat de site tevens onderdak biedt aan verweesde bezoekers van shocklog in ruste GeenStijl.

Gemiste kans. De VPRO had beter een voorbeeld kunnen nemen aan Breedster, het jongste lid van de uitdijende familie van sociale netwerksites als Friendster en Orkut. Voordat zij op zoek kunnen gaan naar partners, moeten deelnemers aan Breedster eerst evolueren van larve tot tor. Het besloten karakter van de site houdt het VSM (Verkeerd Soort Mensen) buiten de deur. En dat werkt, want er wordt aan de lopende band gecopuleerd.