Month: December 2003

Vergezichten

Lijstjes, overzichten, terugblikken, ze horen nu eenmaal bij de dagen tussen kerst en oud&nieuw, op het web net zo goed als in andere media. En waarom ook niet; platgetreden paden lopen vaak het lekkerst.

Je hoeft je natuurlijk niet te beperken tot 2003. Op 20eeuwennederland blik je met hetzelfde gemak terug op het vaderlands verleden van de afgelopen tweeduizend jaar. De eerste site die zowel thematisch als chronologisch een overzicht biedt van de Nederlandse geschiedenis ging onlangs geruisloos online.

En waarom genoegen nemen met eindeloze herhaling van journaalbeelden die nog vers in het geheugen liggen als ook juweeltjes uit het polygoon-archief voorhanden zijn? Het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid zet komende maanden vijftig uur historisch beeldmateriaal op het web. De eerste fragmenten zijn te bekijken via www.beeldengeluid.nl.

Geen terugblik zonder vooruitkijk. Ook daarvoor kun je dichtbij huis blijven of kiezen voor een vergezicht. Bezoekers van www.longbets.org kunnen, met de internetgemeenschap als getuige, weddenschappen afsluiten voor de lange termijn. Het World Wide Web Consortium (W3C) Dave Winer (dank Thijs van der Vossen voor de opmerkzaamheid) lijkt zijn weddenschap te gaan verliezen. Hij voorspelt dat in 2007 weblogs als nieuwsbron belangrijker zullen zijn dan kranten als The New York Times. Uit onderzoek blijkt echter dat tweederde van de ruim vier miljoen weblogs al langer dan twee maanden niet is bijgehouden.

Emotie

Wat is er nodig om iemand in een bepaalde stemming te brengen? Geluid, dat weet iedereen die wel eens naar de bioscoop gaat. Aard en volume van de muziek bepalen of de tranen over je wangen biggelen danwel de adrealine uit je oren spuit. En wat doe je als je alleen thuis bent en de film wordt te griezelig? Precies, je zet het volume op nul.

Maar hoeveel geluid? En welk precies? Studenten van Hogeschool voor de Kunsten in Utrecht (HKU) zoeken samen met radiomaker Bert Kommerij van de RVU naar het antwoord. Op de radio, in een viertal hoorspelen dat in januari wordt uitgezonden. Maar vooral ook op internet. Met een vernuftige hoorspelmachine kun je jezelf online in een van de zes basis gevoelsstemmingen brengen: blij, verdrietig, woedend, walgend, bang of verbaasd. Hoe precies moet je zelf uitvinden – de documentantie laat wat te wensen over. Maar met een beetje oefening blijkt het verbazend makkelijk om met een paar muisklikken het verschil te bepalen tussen een glimlach of een grimas.

Wie dat allemaal teveel moeite is, laat zich zonder er zelf iets voor te hoeven doen opfokken of tot tranen roeren op Pleix, een verzamelplaats van digitale webclips. Overigens kunnen uiteenlopende emoties toch heel dicht bij elkaar liggen. De freakshow van Pipingrad bewijst hoe dun de lijn is tussen humor en zwaarmoedigheid.

Griep

Koorts, rillingen, keelpijn, spierpijn en een hoofd vol met watten; Nederland ís ziek, wordt ziek of is net ziek geweest. Net als ieder jaar grijpt de griep om zich heen. Anders dan voorgaande jaren wordt de epidemie nauwgezet in kaart gebracht. Letterlijk. Op www.degrotegriepmeting.nl is precies te zien waar zich in Nederland de meeste snotneuzen bevinden.

Dat werk zo. Iedere bezoeker van de website kan zich aanmelden als ‘griepmeter’. Op basis van een korte vragenlijst wordt vastgesteld of iemand gezond is, de griep heeft of slechts last heeft van een verkoudheid (wat iets anders is dan een besmetting met influenza). Op basis van de antwoorden worden interactieve grafieken en kaarten samengesteld. Het aantal griepmeters bedraagt inmiddels meer dan twintigduizend.

Tussen de één en twee miljoen mensen worden jaarlijks in Nederland door griep geveld. Toch is relatief weinig bekend over de verspreiding van de ziekte, die soms erg gevaarlijke vormen kan aannemen. Raken mensen die roken sneller besmet? Zijn kinderen de grote verspreiders? En hoe zit het met huisdieren? Reist de griep liever per openbaar vervoer dan met de auto? De antwoorden worden verwacht van de Grote Griepmeting.

Als voorschot op de uiteindelijke resultaten kunnen bezoekers van de site meedoen aan een wedstrijd. Voorspel wanneer de griepgolf haar hoogtepunt bereikt en win een reis ‘weg van de griep’ naar de zon.

Doe het zelf

‘Jeder Mensch ist ein Künstler’. Nergens is het adagium van de Duitse tekenaar en beeldhouwer Joseph Beuys meer van toepassing dan op internet. Ambities om dj te worden? Draai online je eigen houseplaat in elkaar. Indruk maken met ‘zelfgeschreven’ gedichten? Laat op Knurpslog automatisch woorden aaneenrijgen tot hoogdravende – want onbegrijpelijke – poëzie. En waarom zou je veel geld uitgeven aan een schilderij dat waarschijnlijk toch vals is als je op het web met minimale inspanning je eigen Picasso bij elkaar kladdert?

Ook cultureel erfgoed is niet veilig voor plagiaat. Neem het Tapijt van Bayeux. Heel leuk natuurlijk, zo’n eeuwenoud geborduurd verslag van de Slag om Hastings in 1066. Maar het is nog leuker om virtueel zelf een ‘Bayeux’ te maken. Met de Historic Tale Construction Kit knutsel je je eigen historische stripverhaal in elkaar.

Over geschiedenis gesproken, sinds afgelopen week is het web een historische site rijker. Via www.geschiedenis.nl zijn honderden historische links en artikelen bereikbaar. Ze zijn bij elkaar gezocht en geschreven door een enthousiast clubje historici. En daar is geen woord plagiaat bij, die doen het handwerk nog gewoon zelf.

(Met dank aan Mijn Kop Thee)