Bas Broekhuizen

Hoe zou Historisch Nieuwsblad eruit zien op de iPad? U weet wel, de door Apple met veel bombarie aangekondigde opvolger van de iPhone. Het apparaat is sinds 3 april in de Verenigde Staten te koop maar uitgevers zijn al maanden aan het experimenteren met deze kruising tussen een telefoon en een laptop. Niet voor niets: ze verwachten dat de iPad, met z’n kleurenscherm, eenvoudige bediening en gelikte uiterlijk, de definitieve doorbraak zal betekenen van het elektronische lezen.

Jan Romein wist het al in 1939: Meer kennis van het verleden maakt het beeld van de geschiedenis alleen maar onduidelijker. De oplossing voor dat ‘vergruisde beeld’ lag volgens hem in een theoretische benadering van het verleden. Helaas overleed de grote historicus voordat hij het bewijs kon leveren. En met het uit de mode raken van het marxisme verdween ook de aandacht voor zijn theoretische geschiedenis.

Het mooiste plaatje in het februari-nummer van Historisch Nieuwsblad – pak hem er gerust nog even bij – staat zonder twijfel in het stuk over Napoleon. En dan bedoel ik niet het heroïsch portret van de kleine keizer op zijn steigerende paard. Nee, het gaat om het kaartje op pagina 55, waarin Charles Joseph Minard met een paar schijnbaar eenvoudige lijnen een beeld schetst van de desastreus verlopen veldtocht naar Rusland.

Information Visualization, InfoVis voor ingewijden, mag zich verheugen in toenemende belangstelling. Ook in Nederland. Journalisten zouden meer moeten experimenteren met nieuwe technieken om informatie in beeld te brengen. Daarbij geldt het aloude adagium: vorm volgt functie.

‘Hoe moeilijk kan het zijn?’ moeten ze hebben gedacht, Beth Harris and Steven Zucker, beiden docent kunstgeschiedenis aan het Fashion Institute of Technology in New York. Ontevreden met de ontoegankelijke en vooral dure kunsthistorische handboeken begonnen ze in 2005 een weblog met lesstof voor hun studenten. Vijf jaar later is Smarthistory uitgegroeid tot een prachtig vormgegeven en helder ontsloten overzicht van de Westerse kunstgeschiedenis, vol leerzame teksten, afbeeldingen en video’s.